Khi những cánh rừng nổi giận

Chỉ trong vòng 5 năm mà người dân Bình Định phải gánh chịu 2 cơn lũ lịch sử gây thiệt hại hàng ngàn tỷ đồng. Ngoài nguyên nhân khách quan do ảnh hưởng biến đổi khí hậu, những cánh rừng ngày càng “trống hoác” đã khiến lũ lùa nhanh về phía hạ lưu làm người dân không kịp trở tay.

Rừng ơi ta chào mi!

Ông Nguyễn Trọng Phủ- PGĐ Cty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định cho biết: “Thời gian trước đây, lượng mưa bình quân ở Bình Định thường chỉ xảy ra từ 1.800 đến 2.200 mm/năm. Thế nhưng trong 5 năm trở lại đây lượng mưa bình quân tăng lên từ 3.000 đến 3.600 mm/năm. Đặc biệt trong năm 2009 tuy mưa không kéo dài nhưng khi bão số 11 ập vào chỉ trong vòng 1 ngày 1 đêm mà lượng mưa tại hồ núi Một đã đạt đến 387 mm. Đặc biệt, tại vùng thượng nguồn tại xã Canh Liên (Vân Canh) lượng mưa lớn đến 810 mm/ngày đêm”.

Cũng theo ông Phủ, một trong những nguyên nhân gây nên lũ kinh hoàng là do những cánh rừng ngày càng mất dần. Ông Phủ nói thêm: “Trước cường suất mưa lớn và thất thường, trong khi đó thảm thực vật tại các cánh rừng ngày càng mất đi, rừng “trống hoác” nên không giữ được nước”. Nghe ông Phủ nói, liên tưởng đến những cánh rừng bị “khai tử” trong những năm qua…mà giật mình. Chỉ trong vòng 3 năm sau khi NM thuỷ điện Vĩnh Sơn 1 (quy mô 66MW) đi vào sản xuất (đầu tháng 12/2004), trong danh mục các dự án đầu tư thuỷ điện đã được UBND tỉnh Bình Định cấp giấy chứng nhận đầu tư “xuất hiện” đồng loạt 3 dự án thuỷ điện lớn: TĐ Vĩnh Sơn 3, Vĩnh Sơn 4 và thuỷ điện Nước Lương.

4 tháng sau, Dự án NM thuỷ điện Trà Xom (Cty CP Thuỷ điện Trà Xom) tiếp tục được cấp phép xây dựng trên sông Đak Sơn Lang thuộc 2 xã Vĩnh Sơn và Vĩnh Hảo (Vĩnh Thạnh- Bình Định) với quy mô 2 tổ máy, tổng công suất lắp máy 20 MW. Rồi chỉ 6 tháng sau đó (tháng 11/2007), tiếp tục dự án thuỷ điện Vĩnh Sơn 2 và Vĩnh Sơn 3 (Cty CP Thuỷ điện Vĩnh Sơn-Sông Hinh) lại “có mặt” trong danh mục với tổng quy mô 92 MW. Sang đầu năm 2008, tiếp tục NM Thuỷ điện Tiên Thuận (Cty CP Tiên Thuận) nằm trên địa bàn thôn Tiên Thuận, xã Tây Thuận huyện Tây Sơn lại “nối đuôi” trong danh mục với công suất 10 MW.

Khi đã làm thuỷ điện thì phải cần áp lực nước nên hầu hết các dự án thuỷ điện đều được xây dựng trên tầng cao, nơi những cánh rừng nguyên sinh đang “cư ngụ”. Bởi vậy, khi một công trình thuỷ điện “có mặt” luôn đồng nghĩa với hàng trăm ha rừng phòng hộ đầu nguồn xung yếu bị “khai tử”. Có thể kể: quy mô của công trình thuỷ điện Trà Xom sẽ làm cho 633,7 ha rừng phòng hộ đầu nguồn xung yếu nằm trên địa bàn 2 xã Vĩnh Kim và Vĩnh Sơn (Vĩnh Thạnh) “biến mất”. Các công trình thuỷ điện Vĩnh Sơn 2, Vĩnh Sơn 3 sẽ “khai tử” 669,1 ha rừng ở các huyện An Lão, Vĩnh Thạnh (Bình Định) và Kbang (Gia Lai). Hơn 90 ha rừng ở Tây Sơn sẽ “nhường chỗ” cho thuỷ điện Tiên Thuận. Các công trình thuỷ điện Vĩnh Sơn 4, Vĩnh Sơn 5 và Nước Lương sẽ “nuốt” 380 ha rừng phòng hộ đầu nguồn xung yếu tại xã Vĩnh Kim (Vĩnh Thạnh) và xã Ân Sơn (Hoài Ân).

Đổ thừa cho nhau

Ông Nguyễn Trọng Phủ- Phó GĐ Cty TNHH QLCTTL Bình Định: “Trong đợt lũ xảy ra vào đầu tháng 11/2009 vừa qua, trước đó chúng tôi đã xả cạn hồ Núi Một, nước lũ ùa về còn có chỗ chứa chứ không thì các vùng dân cư hạ lưu các huyện An Nhơn và Tuy Phước chắc đã trôi mất tiêu rồi. Còn ở đập Định Bình, nhờ kịp thời đóng 4 cửa xả đã hạn chế đáng kể lưu lượng nước trên hệ thống sông Hà Thanh nên giảm đi nhiều sự hung hãn của dòng lũ”.

Đó chỉ là mới nói đến những cánh rừng bị “khai tử” được cấp “chứng chỉ”. Ngoài ra hằng năm, nạn khai thác lâm sản trái phép còn tàn phá nhiều diện tích rừng khác trên địa bàn tỉnh này. Đối tượng khai thác của lâm tặc hiện nay không chỉ là gỗ rừng tự nhiên mà ngay cả rừng trồng phòng hộ đầu nguồn chúng cũng không tha. Theo báo cáo của Chi cục Kiểm lâm Bình Định, so với năm 2008 tình trạng phá rừng trên địa bàn tỉnh này có chiều hướng tăng tốc.

Nếu như cả năm 2008 chỉ có 797 vụ vi phạm lâm luật thì tính đến tháng 11/2009 đã phát hiện 810 vụ, trong đó có 45 vụ phá rừng làm rẫy với diện tích 21,1 ha và 18 vụ khai thác gỗ trái phép. Riêng tại huyện Hoài Ân từ đầu năm đến nay đã xảy ra 114 vụ (tăng 34 vụ so cùng kỳ năm ngoái). Con số trên cho thấy Hoài Ân đang là điểm nóng về chuyện phá rừng ở Bình Định. Mà chuyện phá rừng bây giờ không còn là “sở hữu” của lâm tặc nữa mà trong một số vụ còn có cán bộ các địa phương nhúng tay vào.

Do đó, tại cuộc họp tổ đầu tiên tại kỳ họp thứ 16, HĐND tỉnh Bình Định khóa X vào ngày 9/12/2009, đại biểu Lê Thanh Những (Vân Canh) đã bức xúc: “Trong 2 năm 2008 và 2009 tình hình phá rừng đã nổi lên rất rộ tập trung ở các huyện Hoài Ân, An Lão, Vĩnh Thạnh và Vân Canh. Lâu nay chúng ta cứ “đổ thừa” nạn phá rừng là do lâm tặc gây ra, thế nhưng qua 1 số vụ theo điều tra của ngành Công an thì có cả cán bộ các địa phương nhúng tay vào. Hậu quả “nhỡn tiền” là trong những đợt thiên tai vừa qua, do núi rừng bị phá trọc nên không còn gì ngăn nổi nước lũ đã gây thiệt hại nặng nề cho nhân dân vùng hạ lưu”.

Để giải trình, lý lẽ của những người có trách nhiệm quản lý bảo vệ những cánh rừng đã bị tàn phá có 1001 kiểu. Đơn cử như ở huyện Hoài Ân, sau khi nhiều vụ phá rừng được phát hiện, ông Nguyễn Văn Xê- GĐ BQLRPH nói: “Sự quản lý của chính quyền địa phương thì quá lỏng lẻo, sự phối hợp giữa các ngành chức năng cũng chưa đồng bộ nên mới xảy ra như vậy”. Ông Trần Ngọc Ty-Hạt Phó Hạt KL huyện Hoài Ân thì nói: “Lực lượng kiểm lâm quá mỏng, chỉ có 22 CBCNV mà phải quản lý đến gần 35.000 ha rừng, mỗi người phải quản đến gần 2.000 ha rừng thì không làm sao cho xuể”. Trước những lý lẽ trên, không biết đến bao giờ những cánh rừng ở Bình Định mới được yên bình.

VŨ ĐÌNH THUNG

Nguồn: http://nongnghiep.vn/nongnghiepvn/vi-vn/61/158/1/126/126/44053/default.aspx

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s