Học trò trường võ

Đến những sân võ ở Bình Định, điều làm tôi ngạc nhiên trước hết là sự chào hỏi của võ sinh. Thấy cung cách lễ phép, thuần nhã của các em ở sân võ đầu tiên, qua phút vui, tôi tự hỏi liệu ở các sân võ khác có được thế này? Tôi nghi ngại cũng là bởi học sinh cấp II, cấp III bây giờ phần đông đều “lười” chào hỏi khi thấy khách đến lớp, thậm chí nhiều em không biết chào cả khách đến nhà mình.

Bài học chào hỏi người lớn mà các em học được ở lớp mẫu giáo, tiếc thay, chỉ đến những năm giữa cấp I nhiều em đã bỏ quên dần. Đã không thuộc về thì hiện tại mà là chuyện của vài ba chục năm trước, ấy là khi thấy khách – một người lớn đến lớp – thì ngay lập tức lớp trưởng thay mặt thầy cô ra hiệu lệnh cho cả lớp cùng đứng dậy chào!

Nhưng may thay, điều nghi ngại của tôi đã không có ở các sân võ Bình Định. Hơn cả tuần đến với gần chục lớp võ ở đây, ở đâu tôi cũng được các võ sinh chào hỏi như ở lớp đầu tiên tôi gặp. Mà phải đâu chỉ là câu chào suông, kèm theo là cái vòng tay, cái cúi đầu trân trọng của từng em.

Chữ lễ của võ sinh ở miền đất này làm tôi liên tưởng đến cách chào thưa mà một số người lớp lớn vẫn còn giữ được. Tôi đã thấy các vị chức sắc lớn tuổi của một số tôn giáo chắp tay, nghiêng mình chào cả những người trẻ tuổi. Nhiều vị giáo già cũng quen cách chào đáp khiêm cung như thế với mọi người, kể cả với các học trò cũ của mình. Nhưng chuyện chào hỏi tưởng chừng đã thuộc về quá khứ ở xứ ta ấy lại là cung cách phổ biến ở xứ người. Xem truyền hình, thấy các nhà lãnh đạo của một số nước vẫn chắp tay, nghiêng mình chào thuộc cấp, chào người dân của họ mới thấy cách chào hỏi là sự mở đầu nhận ra độ nông sâu văn hóa của một dân tộc. Tôi nhớ mình đã băn khoăn khá nhiều vì “mắc nợ” cái vòng tay và cái cúi đầu chào của một nhà khảo cổ học Nhật Bản bởi tôi đã không kịp có cách đáp lễ tương thích ở lần gặp đầu.

Trở lại với những học trò ở các sân võ mà tôi đã gặp. Cứ tưởng nơi “đào tạo sức mạnh” ứng xử của các em sẽ thiên về sức mạnh, những ngày ở các sân võ tôi cứ luôn bất ngờ trước những gì được nghe thấy.

Học võ, theo các võ sư, chính là để học đạo đức ở đời. Sau phút tập luyện đẫm mồ hôi, cả thầy và trò cùng túm tụm trên vuông sân gạch, trên hiên nhà, trên vạt cỏ trò chuyện. Chính những giây phút thư giãn, quây quần như bè bạn ấy là lúc các vị võ sư giảng về võ đạo cho môn sinh của mình – những người sau này sẽ làm đủ nghề trong xã hội.

Không sách vở, không giáo án, vậy mà các em chăm chú nghe thầy giảng giải như nghe những câu chuyện tình cảm nhẹ nhàng từ cha mẹ, người thân. Các vị lão sư còn đang đứng lớp dạy kể trong đời dạy võ suốt 40-50 năm của mình họ chưa thấy xảy ra cuộc xô xát, ẩu đả nào giữa các môn sinh nơi sân võ cũng như ở bên ngoài. Cũng lời giải thích của họ, chính võ đạo – đạo đức của người có võ thuật mà ngay cả các võ sinh bậc vỡ lòng đã được bày dạy phải tuân thủ, đã giúp những người có võ nghệ không mấy sa vào những hành động sai trái, phạm pháp.

Vậy đâu là bí quyết của các thầy?

“Mình phải nói với các em bằng cái tình, cái tâm của mình. Chỉ cho các em thấy mỗi lần một ít cái hay, cái tốt của đạo đức để các em so sánh với cái xấu, cái dở. Nói với các em về nhân, nghĩa, lễ, trí, tín; về đạo làm con, đạo làm trò, đạo ăn ở với kẻ tôi tớ. Phải biết kính trên nhường dưới, phải hài hòa xã hội và không được đánh người. Nhưng cần nhất là chữ lễ. Học võ mà không học lễ thì đừng học…” – những vị võ sư đã “bật mí” về cách dạy cùng bài học đạo đức ở những lớp võ, những bài học không cần phải trả bài lấy điểm từ những lần kiểm tra mà phải “trả bài” suốt cả cuộc đời của người có võ thuật, có văn hóa.

HUỲNH VĂN MỸ

Nguồn: http://tuoitre.com.vn/tianyon/index.aspx?articleid=352771&channelid=119

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s