Thợ nay làm nhà xưa

Mấy năm gần đây, một số người đã đến với thú chơi nhà cổ. Theo đó, một lớp thợ mới ở Bình Định được hình thành để đáp ứng nhu cầu phục dựng nhà cổ. Trong đó, nổi lên là nhóm thợ làm nhà lá mái của anh Phạm Văn Sáu (xã Phước Hòa, huyện Tuy Phước).

Anh Sáu đang kiểm tra bộ cửa căn nhà lá mái cổ đang được dựng tại phường Quang Trung, TP Quy Nhơn.

Anh Sáu đang kiểm tra bộ cửa căn nhà lá mái cổ đang được dựng tại phường Quang Trung, TP Quy Nhơn.

Trước đây, anh Phạm Văn Sáu sống trong một căn nhà lá mái của ông bà để lại, nhưng qua nhiều đời, nên dần xuống cấp. Không có điều kiện sửa chữa, vào năm 2001, anh Sáu đành đem bán căn nhà lá mái của mình cho người mê nhà cổ là KTS Nguyễn Thanh Trì. Sẵn giỏi nghề mộc, anh Sáu đã tự tháo dỡ và lắp ráp lại căn nhà lá mái theo từng công đoạn theo yêu cầu của anh Trì.

Sau đó vài năm, anh Sáu và anh Trì quyết định cùng nhau hợp tác để phục dựng nhà lá mái Bình Định. KTS Nguyễn Thanh Trì, Chủ tịch CLB UNESCO Nghiên cứu – Sưu tầm cổ vật Bình Định, cho biết: “Tôi đảm nhiệm hướng dẫn chung về mặt kỹ thuật kiến trúc, còn việc phục dựng cụ thể thì hoàn toàn tin tưởng giao cho anh Sáu. Đến nay, chúng tôi đã dựng được hàng chục căn nhà lá mái Bình Định có tuổi đời từ 80 – 100 năm ở trong và ngoài tỉnh. Một số căn nhà lá mái cổ được dựng lại công phu và có tính nguyên bản cao, như ở quán cà phê Nhà cổ tại khu vực sông Hà Thanh (Quy Nhơn), quán cà phê SVC trên đuờng Hùng Vương (Quy Nhơn)…”.

Những người mê nhà cổ có mục đích và yêu cầu đa dạng. Một số người muốn giữ đúng nguyên bản nhà lá mái xưa của Bình Định, hoặc có cách tân chút ít để phục vụ thú chơi. Có người lại yêu cầu vừa đảm bảo được cơ bản kiến trúc cổ, vừa có sự cách tân phù hợp, để phục vụ kinh doanh dịch vụ. Điều này đòi hỏi thợ làm nhà phải có tay nghề vững vàng, linh hoạt.

Anh Sáu cho biết: “Sống trong nhà lá mái nhiều năm, tôi nắm bắt được kết cấu xây dựng và “phần hồn” của nó. Trong quá trình làm nghề, tôi cũng tìm tòi học hỏi thêm và tích lũy dần về kinh nghiệm. Kỹ thuật xây dựng nhà lá mái Bình Định của cha ông ta độc đáo ở chỗ thoạt nhìn đơn giản, nhưng rất chắc chắn và tinh tế. Người thợ phải cẩn trọng, kỹ lưỡng trong việc thực hiện từng công đoạn. Trong quá trình tháo dỡ và dựng lại nhà lá mái, phải nắm được nguyên tắc bộ phận nào dỡ sau cùng thì lắp lại đầu tiên và ngược lại. Hoặc các họa tiết chạm trổ của nhà lá mái thường có đường nét nhỏ, mang vẻ đẹp mềm mại. Nhiều thợ không am hiểu đã chạm trổ theo đường nét to là không phù hợp…”.

Anh Sáu đã chỉ dẫn thêm cho gần chục thợ mộc giỏi nghề ở huyện Tuy Phước để cùng tham gia dựng nhà lá mái. Không cầu kỳ mất đến vài năm để làm nhà lá mái cổ như ngày xưa, người thợ ngày nay, với sự trợ giúp của các loại máy móc, đã rút ngắn được nhiều thời gian. Nhưng hầu như tất cả công đoạn chính vẫn phải làm thủ công, do đó, làm một căn nhà lá mái đơn giản ít nhất cũng phải mất vài tháng.

Dong lai

Nhà cổ được mua ở nơi khác, tháo dỡ đem về, dựng lại ở địa điểm mới cũng khá nhiều. Đối với các bộ phận nhà đã bị hư hỏng và mất đi, thì phải phục chế bằng cách ráp nối các vật liệu cùng loại, sao cho đảm bảo tính thẩm mỹ. Làm nhiều, thuần thục, thợ không cần bản vẽ mà vẫn thuộc lòng các số đo chi tiết, kiểu dáng các bộ phận của các kiểu nhà lá mái.

“Những khách hàng yêu cầu dựng lại nhà lá mái đều thực sự đam mê di sản kiến trúc của cha ông. Thợ chúng tôi cũng làm việc với cả tấm lòng của mình. Dù việc phục dựng ít nhiều đã làm mất đi tính nguyên bản của nhà cổ, nhưng nó lại được bảo tồn theo cách gần gũi hơn với nhiều người dân thành thị hôm nay. Đó là điều làm tôi cảm thấy ý nghĩa với công việc của mình” – anh Sáu tâm sự.

  • Hoài Thu
Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s