Vai trò của Khu kinh tế Nhơn Hội đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Bình Định và vùng kinh tế trọng điểm Miền Trung

Hối hả thi công trên công trường Nhơn Hội

Miền Trung lâu nay được nói đến nhiều là vùng đất đầy tiềm năng và lợi thế, tuy nhiên vẫn còn là vùng kém phát triển so với hai trung tâm lớn của đất nước. Trong những năm gần đây, được sự quan tâm của Nhà nước đầu tư các công trình trọng điểm, các kết cấu hạ tầng kỹ thuật – xã hội và với việc hình thành một số Khu kinh tế tại miền Trung đã thực sự tạo được sự khởi sắc cho vùng, khu vực miền Trung đã bắt đầu được nhiều tập đoàn lớn trong và ngoài nước quan tâm tìm hiểu đăng ký đầu tư các dự án có quy mô lớn. Trong bối cảnh chung đó, Khu kinh tế Nhơn Hội tỉnh Bình Định được Thủ tướng Chính phủ thành lập vào tháng 6 năm 2005 và đến nay đã khẳng định được vai trò là một trong những động lực phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Bình Định nói riêng và khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên nói chung.

I. Hiện trạng phát triển kinh tế – xã hội tỉnh Bình Định:

Bình Định là tỉnh Duyên hải Nam Trung bộ nằm trong vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, có nhiều tiềm năng lợi thế để phát triển như hệ thống giao thông tương đối hoàn chỉnh gồm đường Quốc lộ 1A, 1D, Quốc lộ 19, đường ven biển; ga đường sắt Diêu Trì, Sân bay Phù Cát và Cảng biển quốc tế Quy Nhơn, là cửa ngõ ra biển Đông của vùng Tây Nguyên và hành lang Đông-Tây của tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng. Bình Định có vùng lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế rộng với trên 134 km bờ biển, là vùng đất có bề dày lịch sử và truyền thống văn hóa lâu đời, có đội ngũ cán bộ khoa học và quản lý có chất lượng và đội ngũ công nhân có tay nghề đáp ứng yêu cầu phát triển.

Trong các năm qua, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Bình Định tương đối khá. Ngoài thế mạnh về nông lâm ngư nghiệp, Bình Định đã có nhiều cố gắng tập trung đầu tư phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng, đô thị, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp dịch vụ; tập trung xây dựng các khu công nghiệp lớn và các cụm công nghiệp địa phương. Các Khu công nghiệp Phú Tài , Khu công nghiệp Long Mỹ, cụm công nghiệp Nhơn Bình … sau khi hình thành đã nhanh chóng được đăng ký lấp đầy, các nhà máy trong khu công nghiệp đi vào hoạt động đã đóng góp lớn vào giá trị sản xuất công nghiệp và kim ngạch xuất khẩu của tỉnh. Nhiều cơ sở lưu trú , resort, khu du lịch được quy hoạch xây dựng góp phần chỉnh trang bộ mặt đô thị, thu hút khách du lịch trong và ngoài nước.

Tuy nhiên phát triển kinh tế của Bình Định nhìn chung vẫn chưa tương xứng với nguồn lực, tiềm năng của tỉnh. Phần lớn các doanh nghiệp đầu tư có quy mô còn nhỏ, ngành nghề đơn điệu và định hướng phát triển chưa bền vững, đầu tư nước ngoài còn nhiều hạn chế, thị trường còn nhỏ và môi trường đầu tư chưa thực sự có sức thu hút. Tốc độ tăng trưởng công nghiệp dịch vụ  chưa đáp ứng yêu cầu phát triển .

Với Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về thành lập và ban hành Quy chế hoạt động Khu kinh tế Nhơn Hội, Bình Định đã tạo được bước đột phá để khơi dậy tiềm năng kinh tế, mở ra hướng phát triển để trở thành tỉnh có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội khu vực Nam Trung bộ, tiến tới thu hẹp khoảng cách phát triển với hai đầu đất nước.

II. Quy hoạch và lợi thế phát triển Khu kinh tế Nhơn Hội:

Khu kinh tế Nhơn Hội được xây dựng trên bán đảo Phương Mai cách trung tâm thành phố Quy Nhơn 7 km về phía Đông Bắc, với diện tích khoảng 12.000 ha. Đây là Khu kinh tế tương đối biệt lập với ba mặt được bao bọc bởi biển, đầm tạo thành vành đai bảo vệ tự nhiên. Phía Đông và Nam có dãy núi Phương Mai ngăn gió bão, sóng lớn và thuận lợi cho việc kiểm tra bảo vệ; phía Tây là đầm Thị Nại rộng 5.060ha. Phía Bắc là vùng đất nối liền bán đảo với nội địa được che chắn bởi núi Bà. Hiện tỉnh Bình Định đã đầu tư xây dựng tuyến cầu đường bộ vượt đầm Thị Nại để nối thành phố Quy Nhơn với Khu kinh tế Nhơn Hội, xóa bỏ cách trở về giao thông để đẩy mạnh phát triển Khu kinh tế.

Khu kinh tế Nhơn Hội là Khu kinh tế tổng hợp có nội dung hoạt động rộng, đa ngành đa chức năng, đan xen các yếu tố kinh tế với xã hội, bao gồm: công nghiệp, cảng, thương mại dịch vụ, du lịch và các khu đô thị dịch vụ…, lấy cả sản xuất công nghiệp và thương mại-dịch vụ-du lịch làm trọng tâm, cân đối nhau và thúc đẩy nhau phát triển .

Khu kinh tế Nhơn Hội phát triển theo mô hình “khu trong khu” và được quy hoạch thành hai khu chức năng chính: Khu phi thuế quan có diện tích 540 ha gồm các hoạt động sản xuất, thương mại dịch vụ , tài chính … và Khu thuế quan là phần còn lại của Khu kinh tế có các hoạt động cảng biển quốc tế, khu công nghiệp, khu du lịch vui chơi giải trí và các khu đô thị, trong đó sẽ phát triển một khu đô thị mới quy mô 650 ha được quy hoạch thành khu đô thị hiện đại văn minh mang tầm quốc tế.

Do có vị trí đặc thù với điều kiện tự nhiên, kinh tế và kết cấu hạ tầng khu vực, Khu kinh tế Nhơn Hội có nhiều lợi thế so sánh nổi bật sau:

– Toàn Khu kinh tế là một bán đảo tương đối biệt lập với bốn mặt bao quanh bởi biển, đầm, núi; có quỹ đất xây dựng lớn trên 6.000 ha để quy hoạch phát triển các khu chức năng. Khu vực xây dựng Khu kinh tế hầu hết là nền đất cát cao không ngập lụt, có kết cấu tốt để xây dựng công trình, hiện trạng chủ yếu là đất trống và trồng cây bạch đàn, dân cư ít nên thuận lợi cho việc giải phóng mặt bằng sớm để các nhà đầu tư triển khai xây dựng dự án.

– Mặt nước khu vực cảng nằm trong vùng kín gió do được dãy núi Phương Mai che chắn, không có sương mù nên tàu có thể vào làm hàng quanh năm, cùng với cảng Quy Nhơn, cảng Nhơn Hội đang được triển khai xây dựng để phục vụ lượng hàng thông qua khoảng 15 triệu tấn/năm vào năm 2020. Đáp ứng yêu cầu phát triển của khu vực Nam Trung Bộ và trục kinh tế Đông Tây.

– Nằm cạnh trung tâm thành phố Quy Nhơn là đô thị loại II, gần sân bay Phù Cát và ga đường sắt Diêu trì nên ngay từ đầu nhà đầu tư có thể sử dụng các kết cấu hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, nguồn nhân lực sẵn có của thành phố Quy Nhơn để triển khai đầu tư phát triển, nhà đầu tư sẽ được đáp ứng các dịch vụ về nghỉ ngơi. giải trí, thông tin liên lực, dịch vụ chăm sóc y tế,… với chất lượng tốt.

– Khu vực Phương Mai – Núi Bà trong Khu kinh tế là tuyến du lịch trọng điểm quốc gia với nhiều bãi tắm đẹp để xây dựng các khu du lịch sinh thái biển- núi- đầm, đáp ứng nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí của các nhà đầu tư, thương nhân, chuyên gia, khách du lịch và những người sẽ đến sinh sống, làm việc tại khu đô thị mới Nhơn Hội.

III. Vai trò của Khu kinh tế Nhơn Hội đối với phát triển kinh tế – xã hội tỉnh Bình Định và vùng kinh tế trọng điểm miền Trung.

Nằm trong cực phát triển phía Nam của vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, Khu kinh tế Nhơn Hội có vị trí thuận lợi về giao lưu thương mại, là một trong những trung tâm của tuyến hàng hải quốc tế và liên vùng, điểm giao của Quốc lộ 1A và Quốc lộ 19 gắn với cửa khẩu Đức Cơ, Khu kinh tế cửa khẩu Bờ Y nên Khu kinh tế Nhơn Hội ngoài mối liên kết kinh tế dọc chặt chẽ với Khu kinh tế Dung Quất, Chu Lai, Chân Mây –Lăng Cô ở phía Bắc, Khu kinh tế Vân Phong ở phía Nam; còn có mối liên kết kinh tế ngang với vùng Tây nguyên rộng lớn và các nước trong tiểu vùng sông Mêkông mở rộng, do vậy Khu kinh tế Nhơn Hội sẽ gắn kết chặt khẽ các Khu kinh tế miền Trung với vùng phía Tây và trở thành động lực có tác động lan tỏa, thúc đẩy lôi kéo các tỉnh trong vùng cùng phát triển.

Với lợi thế địa chính trị khu vực, Khu kinh tế Nhơn Hội có vai trò là một trong những động lực đối với phát triển kinh tế – xã hội tỉnh Bình Định và vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, thể hiện trên các mặt:

1. Là cửa ngõ quan trọng thông thương ra biển của vùng Nam Trung Bộ, Tây nguyên và các nước tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng:

Tại Hội nghị tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng tổ chức tại Chiềng Mai (Thái Lan) vào tháng 6/2003 đã sớm khẳng định thương cảng quốc tế Quy Nhơn sẽ là cảng biển của vùng Đông Nam Á, là đầu mối con đường xuyên Á từ Quy Nhơn đi Pleiku, Kontum sang Pắcsế (Lào), qua sông Mêkông sang Uđon (Thái Lan) và nối giao nhau với tuyến đường bộ từ Malayxia đến Myanmar. Quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam của Thủ tướng Chính phủ đã xác định vai trò của cảng Quy Nhơn hiện hữu và cảng Nhơn Hội xây dựng mới là một trong những cảng lớn của quốc gia tại khu vực miền Trung với dự báo sản lượng hàng qua cảng khoảng 20 triệu tấn vào năm 2020.

Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội dải ven biển miền Trung Việt Nam đến năm 2020 do Bộ Kế hoạch và Đầu tư nghiên cứu thực hiện cũng đã xác định Tuyến hành lang kinh tế đường 19 là một hành lang kinh tế Đông Tây quan trọng gắn kết giữa Tây Nguyên và phần lãnh thổ phía Nam của trọng điểm miền Trung, có vai trò quan trọng trong liên kết thúc đẩy phát triển vùng biên giới ba nước Việt Nam – Lào – Camphuchia và thực hiện chiến lược phát triển liên vùng trong tiểu khu vực sông Mêkông. Đường 19 là một trong những con đường liên kết Duyên Hải Trung Bộ và Tây Nguyên Việt Nam được hình thành sớm nhất và cùng là con đường có chất lượng tốt nhất trong các tuyến đường Đông Tây ở Duyên Hải Trung Bộ Việt Nam gắn với cảng Quy Nhơn và Khu kinh tế Nhơn Hội.

Theo quy hoạch của Khu kinh tế, khu cảng Nhơn Hội có diện tích trên 210 ha (không kể mặt nước cảng) với trên 2.700 mét bến, bao gồm cảng riêng phục vụ cho khu phi thuế quan, cảng container, cảng bách hóa hàng rời và hệ thống kho ngoại quan, kho CFS (Container Freight Station) …, có thể cập tàu 5 vạn tấn, được xây dựng với mục tiêu trở thành điểm trung chuyển, tái chế hàng hóa quốc tế với sản lượng hàng thông qua khoảng 15 triệu tấn vào năm 2020. Phục vụ tốt yêu cầu phát triển của Bình Định, khu vực Nam Trung Bộ của vùng kinh tế trọng điểm miền Trung và trục kinh tế Đông Tây.

2. Là trung tâm sản xuất công nghiệp theo phân công lĩnh vực sản xuất trong quy hoạch phát triển công nghiệp của vùng kinh tế trọng điểm miền Trung.

Khu kinh tế Nhơn Hội được quy hoạch khu vực dành cho sản xuất công nghiệp có quy mô lớn, bao gồm các khu công nghiệp có diện tích khoảng 1.500 ha và khu phi thuế quan diện tích 500 ha. Các khu vực này đều được dãy núi Phương Mai che chắn phía Đông Bắc và phía Nam nên không bị ảnh hưởng của động đất, sóng thần và ít chịu tác động của bão; có rất nhiều lợi thế để thu hút các dự án đầu tư trong và ngoài nước do nằm cạnh cảng biển quốc tế Nhơn Hội và đang được đầu tư xây dựng đồng bộ các hạ tầng kỹ thuật gồm hệ thống giao thông, cấp điện, cấp thoát nước, bưu chính viễn thông, xử lý nước thải, chất thải. Ngoài ra, còn được cung cấp nguồn nhân lực có chất lượng và tay nghề được đào tạo tại các trường đại học, cao đẳng và dạy nghề ở thành phố Quy Nhơn và các huyện lân cận.

Hiện Bình Định đã được cả nước biết đến như là trung tâm sản xuất chế biến sản phẩm gỗ tinh chế, đá granite xuất khẩu. Định hướng Khu công nghiệp, khu phi thế quan trong Khu kinh tế Nhơn Hội sẽ gắn kết chặc chẽ với các khu công nghiệp, cụm công nghiệp lân cận như khu công nghiệp Phú Tài, Long Mỹ, Nhơn Thọ, Nhơn Bình để trở thành trung tâm sản xuất công nghiệp của vùng, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội của vùng miền Trung như:  tham gia vào chiến lược phát triển kinh tế biển quốc gia; phát triển sản phẩm nông nghiệp và cây công nghiệp khu vực miền Trung, tây nguyên; phát triển công nghiệp phụ trợ, công nghiệp vật liệu xây dựng, công nghiệp sau hóa dầu; đồng thời định hướng phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, có giá trị gia tăng lớn để tạo tích lũy cho nền kinh tế.

3. Là trung tâm thương mại, dịch vụ; trung tâm đào tạo, chăm sóc y tế chất lượng cao của khu vực.

Tại Quyết định số 148/2004/QĐ-TTg ngày 13/8/2004 của Thủ tướng Chính phủ về phương hướng chủ yếu phát triển kinh tế – xã hội vùng kinh tế trọng điểm miền Trung đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020 đã xác định Quy Nhơn (trong đó có khu đô thị trong Khu kinh tế Nhơn Hội) cùng với thành phố Đà Nẵng, Huế sẽ là 3 trung tâm thương mại, dịch vụ và giao dịch của cả khu vực miền Trung và Tây Nguyên.

Trên tinh thần định hướng đó, Bình Định đã tập trung công tác quy hoạch, chỉnh trang hạ tầng đô thị để sau năm 2010, thành phố Quy Nhơn bao gồm Khu kinh tế Nhơn Hội sẽ trở thành đô thị loại I, trung tâm thương mại-dịch vụ của vùng. Hiện nay tại Quy Nhơn đã có mặt hầu hết chi nhánh của các ngân hàng thương mại trong nước, hình thành các khu vực mua bán tập trung hiện đại và nhiều cơ sở dịch vụ có quy mô lớn.  Đồng thời, tiếp tục phát triển các trường đại học, cao đẳng, dạy nghề; hình thành bệnh viện đa khoa khu vực và nâng cao chất lượng đào tạo, chăm sóc y tế để trở thành một trong những trung tâm đào tạo, dịch vụ y tế chất lượng cao  phục vụ cho khu vực Nam Trung Bộ và Tây nguyên.

4. Là một trong những trung tâm du lịch của vùng.

Bình Định có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch, đã từng là cố đô của Vương quốc Chămpa mà di sản còn lưu giữ là thành Đồ Bàn và 13 tháp chăm gồm 7 cụm tháp mà mỗi cụm tháp đều có nghệ thuật kiến trúc độc đáo riêng, tiêu biểu cho từng thời đại phát triển của Vương quốc Chămpa; có 55 di tích lịch sử-văn hóa, trong đó có 30 di tích được Bộ Văn Hóa-Thể thao và Du lịch xếp hạng. Bình Định cũng là nơi sinh thành của người anh hùng dân tộc Quang Trung – Nguyễn Huệ, gắn liền với sự khởi phát của phong trào nông dân thế kỷ 18; là quê hương và là nơi nuôi dưỡng tài năng của các văn thi nhân Đào Tấn, Hàn Mặc Tử, Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Yến Lan…

Bình Định có bờ biển dài, nhiều hồ vịnh với những bãi tắm đẹp và nhiều danh lam thắng cảnh, điểm du lịch nổi tiếng như Hầm Hô, Hồ núi Một, bãi tắm Hoàng Hậu… Đặc biệt khu vực Phương Mai – Núi Bà trong Khu kinh tế được Thủ tướng Chính phủ quy hoạch là tuyến du lịch trọng điểm quốc gia với nhiều bãi tắm đẹp như Hải Giang, Vĩnh Hội, Tân Thanh, Nhơn Lý…để xây dựng các khu du lịch sinh thái biển- núi- đầm, đáp ứng nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí của khách du lịch trong và ngoài nước, của các nhà đầu tư, thương nhân, chuyên gia, và những người sẽ đến sinh sống, làm việc tại khu đô thị mới Nhơn Hội.

Nghị quyết 39-NQ/TW tháng 8/2004 của Bộ Chính trị đã khẳng định:”Tiếp tục đầu tư phát triển vùng kinh tế trọng điểm miền Trung trở thành vùng kinh tế động lực thúc đẩy, lôi kéo các địa phương khác mà trước hết là các tỉnh trong vùng cùng phát triển; phát huy tối đa tác động hành lang Đông – Tây của tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng, tam giác phát triển Việt Nam – Lào – Camphuchia và vùng Đông Bắc Thái Lan để  phát triển vùng kinh tế trọng điểm miền Trung. Hình thành một số khu vực kinh tế quan trọng để làm động lực phát triển cho cả vùng, trong đó có Khu kinh tế Nhơn Hội gắn với đường 19 và cửa khẩu Đức Cơ, Bờ Y”.

Quán triệt tinh thần Nghị quyết, tỉnh Bình Định đang triển khai thực hiện xây dựng phát triển Khu kinh tế Nhơn Hội với quyết tâm cao để Khu kinh tế có thể sớm trở thành động lực phát triển của vùng miền Trung và trục kinh tế Đông – Tây qua đường Quốc lộ 19.

Hình ảnh lễ khởi công và cấp giấy chứng nhận đầu tư một số dự án tại Khu kinh tế Nhơn Hội:

Cấp Giấy CN đầu tư cho Cty Khang Thông -Tp HCM (Ảnh H.T)

Lễ khởi công dự án Cảng QT Gemadept Nhơn Hội (Ảnh H.T)

Lễ khởi công dự án Nhà máy Phong điện Miền Trung (Ảnh H.T)

* Ban Quản lý Khu kinh tế Nhơn Hội

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s